1.1.Энэ хуулийн зорилт нь Монгол Улсын Их Хурал /цаашид "Улсын Их Хурал" гэх/-ын чуулганы нэгдсэн, Байнгын, дэд, хянан шалгах түр хорооны хуралдааныг зохион байгуулах, хуралдаанаар хууль, Улсын Их Хурлын бусад шийдвэрийн төсөл, тодорхой асуудал хэлэлцэх, санал хураах, шийдвэр гаргахтай холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.
МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ
Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хууль
Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хууль нь 2024-05-16-нд батлагдсан, 139 зүйлтэй. Legalinfo.mn-ийн нэмэлт, өөрчлөлтийн тэмдэглэл 4 огноотой, хамгийн сүүлийнх нь 2026-05-01.
Jury AI-аас асуухLegalinfo.mn дээрх албан эх
- Legalinfo.mn дахь төлөв
- Хүчин төгөлдөр
- Баталсан
- 2024-05-16
- Баталсан газар
- Төрийн ордон, Улаанбаатар хот
- Эх сурвалжаас татсан
- 2026-11-16
- Албан ёсны нэр
- МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ЧУУЛГАНЫ ХУРАЛДААНЫ ДЭГИЙН ТУХАЙ
Агуулга
139 зүйл. Нэгдүгээр бүлэг Нийтлэг үндэслэл
4 зүйлХоёрдугаар бүлэг Чуулганы хуралдааныг зохион байгуулах нийтлэг журам
13 зүйл- 5 дугаар зүйлЭэлжит чуулганаар хэлэлцэх асуудал, түүний дарааллыг тогтоох журам
- 6 дугаар зүйлХуралдааны тов, дараалал тогтооход баримтлах журам
- 7 дугаар зүйлХуралдааны ирц
- 8 дугаар зүйлНээлттэй, хаалттай хуралдаан
- 9 дүгээр зүйлХуралдаанд асуулт асуух, үг хэлэх журам
- 10 дугаар зүйлСанал хураалт явуулах ерөнхий журам
- 11 дүгээр зүйлМэтгэлцээн явуулах ерөнхий журам
- 12 дугаар зүйлХуралдаанаас завсарлага авах
- 13 дугаар зүйлХуралдаан даргалагчийн эрх, үүрэг
- 14 дүгээр зүйлХуралдааны дэг сахиулах
- 15 дугаар зүйлХуралдааны дэг зөрчсөн гишүүнд хүлээлгэх хариуцлага
- 16 дугаар зүйлХуралдааны дэгээр зохицуулаагүй асуудлыг хэлэлцэх журам
- 17 дугаар зүйлЦахим хуралдааны дэг
Гуравдугаар бүлэг Анхдугаар чуулган
11 зүйл- 18 дугаар зүйлУлсын Их Хурлын анхдугаар чуулган
- 19 дүгээр зүйлУлсын Их Хурлын даргыг сонгох
- 20 дугаар зүйлУлсын Их Хуралд нам, эвслийн бүлэг байгуулагдсан тухай мэдээлэх
- 21 дүгээр зүйлУлсын Их Хурлын дэд даргыг сонгох
- 22 дугаар зүйлБайнгын болон дэд хороо байгуулах журам
- 23 дугаар зүйлБайнгын болон дэд хорооны даргыг сонгох журам
- 24 дүгээр зүйлЕрөнхий сайдыг томилох асуудлыг хэлэлцэх
- 25 дугаар зүйлЗасгийн газрын бүтцийн тухай болон Засгийн газрын бүрэлдэхүүний тухай хуулийн төслийг хэлэлцэн батлах
- 26 дугаар зүйлЗасгийн газрын гишүүнийг томилох тухай Ерөнхий сайдын танилцуулгыг сонсох
- 27 дугаар зүйлЗасгийн газрын гишүүн Улсын Их Хуралд тангараг өргөх
- 28 дугаар зүйлЧуулганы хуралдааны дэгийг шинэчлэн тогтоох
Дөрөвдүгээр бүлэг Хуулийн төсөл хэлэлцэн батлах
17 зүйл- 29 дүгээр зүйлӨргөн мэдүүлсэн төслийн талаар мэдээлэх
- 30 дугаар зүйлХуулийн төслийг хэлэлцэн батлах үе шат
- 31 дүгээр зүйлХууль санаачлагч хуулийн төслөө танилцуулах, түүнийг төлөөлөх
- 32 дугаар зүйлХууль санаачлагч төслөө татан авах, хуулийн төслийг буцаах журам
- 33 дугаар зүйлУлсын Их Хурлын чуулганаар хуулийн төслийг яаралтай хэлэлцүүлэх
- 34 дүгээр зүйлХууль зүйн дүгнэлт гаргах болон зардлын тооцоо, улсын төсөвт үзүүлэх нөлөөллийн дүн шинжилгээ хийх
- 35 дугаар зүйлБайнгын хорооны хуралдаанаар хуулийн төслийг хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлэг явуулах
- 36 дугаар зүйлНэгдсэн хуралдаанаар хуулийн төслийг хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлэг явуулах
- 37 дугаар зүйлТөсөлтэй холбогдуулан ажлын хэсэг байгуулж ажиллуулах
- 38 дугаар зүйлТөслийн талаар олон нийтээс санал авч, хэлэлцэх журам
- 39 дүгээр зүйлБайнгын хорооны хуралдаанаар хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлэг явуулах
- 40 дүгээр зүйлБайнгын хороо хуулийн төслийн талаар санал, дүгнэлт гаргах хүрээ, хязгаар
- 41 дүгээр зүйлНэгдсэн хуралдаанаар хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлэг явуулах
- 42 дугаар зүйлБайнгын хорооны хуралдаанаар хуулийн төслийн эцсийн хэлэлцүүлэг явуулах
- 43 дугаар зүйлНэгдсэн хуралдаанаар хуулийн төслийн эцсийн хэлэлцүүлэг явуулах
- 44 дүгээр зүйлХуулийн төслийг эцэслэн батлах
- 45 дугаар зүйлТогтоолын төслийг хэлэлцэх
Тавдугаар бүлэг Хууль, тогтоолын эцсийн найруулга хийх, ёсчлох
1 зүйлЗургадугаар бүлэг Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөл хэлэлцэх журам
9 зүйл- 47 дугаар зүйлМонгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг хэлэлцэн шийдвэрлэх
- 48 дугаар зүйлНэг дэх хэлэлцүүлэгт бэлтгэх
- 49 дүгээр зүйлНэг дэх хэлэлцүүлэг явуулах
- 50 дугаар зүйлХоёр дахь хэлэлцүүлэгт бэлтгэх
- 51 дүгээр зүйлХоёр дахь хэлэлцүүлэг явуулах
- 52 дугаар зүйлГурав дахь хэлэлцүүлэгт бэлтгэх
- 53 дугаар зүйлГурав дахь хэлэлцүүлэг явуулах
- 54 дүгээр зүйлАрд нийтийн санал асуулгаар Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэх
- 55 дугаар зүйлАрд нийтийн санал асуулгын дүнг Улсын Их Хуралд танилцуулах
Долдугаар бүлэг Хөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичгийн төслийг хэлэлцэн батлах
8 зүйл- 56 дугаар зүйлХөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичгийн төслийг хэлэлцэх үе шат, хэлэлцүүлгийн ерөнхий журам
- 57 дугаар зүйлБайнгын хорооны хуралдаанаар бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичгийн төслийг хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлэг явуулах
- 58 дугаар зүйлНэгдсэн хуралдаанаар бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичгийн төслийг хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлэг явуулах
- 59 дүгээр зүйлБайнгын хорооны хуралдаанаар бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичгийн төслийн анхны хэлэлцүүлэг явуулах
- 60 дугаар зүйлНэгдсэн хуралдаанаар бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичгийн төслийн анхны хэлэлцүүлэг явуулах
- 61 дүгээр зүйлБайнгын хорооны хуралдаанаар бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичгийн төслийн эцсийн хэлэлцүүлэг явуулах
- 62 дугаар зүйлНэгдсэн хуралдаанаар бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичгийн төслийн эцсийн хэлэлцүүлэг явуулах
- 63 дугаар зүйлЗасгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөр хэлэлцэх
Наймдугаар бүлэг Төсвийн хүрээний мэдэгдэл, улсын хөгжлийн жилийн төлөвлөгөө, мөнгөний бодлого, эрдэнэсийн сангийн төсөв хэлэлцэх журам
5 зүйл- 64 дүгээр зүйлТөсвийн хүрээний мэдэгдэл хэлэлцэх
- 65 дугаар зүйлУлсын хөгжлийн жилийн төлөвлөгөөний төслийн нэг дэх хэлэлцүүлэг явуулах
- 66 дугаар зүйлБайнгын хорооны болон нэгдсэн хуралдаанаар жилийн төлөвлөгөөний төслийн хоёр дахь хэлэлцүүлэг явуулах
- 67 дугаар зүйлБайнгын хорооны болон нэгдсэн хуралдаанаар жилийн төлөвлөгөөний төслийн гурав дахь хэлэлцүүлэг явуулах
- 68 дугаар зүйлМөнгөний бодлого, Монголбанкны Эрдэнэсийн сангийн төсвийн төслийг хэлэлцэх
Есдүгээр бүлэг Улсын төсөв, түүний гүйцэтгэлийг хэлэлцэх журам
8 зүйл- 69 дүгээр зүйлУлсын төсвийн төслийг хэлэлцэх үе шат
- 69¹ дүгээр зүйлТөсвийн төслийн нэг дэх хэлэлцүүлэг
- 70 дугаар зүйлТөсвийн төслийн хоёр дахь хэлэлцүүлэг
- 71 дүгээр зүйлТөсвийн төслийн гурав дахь хэлэлцүүлэг
- 72 дугаар зүйлТөсвийн төслийн дөрөв дэх хэлэлцүүлэг
- 73 дугаар зүйлТөсвийн төслийн тав дахь хэлэлцүүлэг
- 73¹ дүгээр зүйлМонгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээн авч төсвийг хүчингүй болгосонтой холбогдуулан төсвийн төсөл хэлэлцэх
- 74 дүгээр зүйлТөсвийн гүйцэтгэл, Засгийн газрын санхүүгийн нэгтгэсэн тайланг хэлэлцэх
Аравдугаар бүлэг Олон улсын гэрээ байгуулах санал, гэрээний төслийг хэлэлцэх, гадаад харилцаатай холбогдох асуудал хэлэлцэх журам
8 зүйл- 75 дугаар зүйлХоёр болон олон талт олон улсын гэрээ байгуулах санал, гэрээний төслийг зөвшилцөх
- 76 дугаар зүйлЗээлийн ерөнхий нөхцөлийн талаарх олон улсын гэрээ байгуулах санал, гэрээний төслийг урьдчилан зөвшилцөх
- 77 дугаар зүйлОлон талт олон улсын гэрээнд нэгдэн орох санал, гэрээг урьдчилан зөвшилцөх, хэлэлцүүлэх
- 78 дугаар зүйлХоёр талт олон улсын гэрээг соёрхон батлах асуудлыг хэлэлцэх
- 79 дүгээр зүйлОлон талт олон улсын гэрээг соёрхон батлах асуудлыг хэлэлцэх
- 80 дугаар зүйлГадаад улсыг хүлээн зөвшөөрөх, түүнтэй дипломат харилцаа тогтоох, цуцлах тухай асуудлыг хэлэлцэх
- 81 дүгээр зүйлХилийн чанадад ажиллах Дипломат төлөөлөгчийн газрыг шинээр нээн ажиллуулах, түвшин, байршлыг нь тогтоох саналыг Улсын Их Хуралтай зөвшилцөх
- 82 дугаар зүйлХилийн чанадад ажиллах Дипломат төлөөлөгчийн газрыг шинээр нээн ажиллуулах, түвшин, байршлыг нь тогтоох тухай тогтоолын төсөл хэлэлцэх
Арван нэгдүгээр бүлэг Бусад асуудал хэлэлцэх журам
13 зүйл- 83 дугаар зүйлАрд нийтийн санал асуулга явуулах саналыг хэлэлцэх
- 84 дүгээр зүйлМонгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтийг хэлэлцэх журам
- 85 дугаар зүйлАлбан тушаалтан Монгол Улсын Үндсэн хууль зөрчсөн эсэх асуудлаар гаргасан Цэцийн дүгнэлтийг хэлэлцэх
- 86 дугаар зүйлАлбан тушаалтныг огцруулах, эгүүлэн татах эсэх асуудлаар гаргасан Цэцийн дүгнэлтийг хэлэлцэх
- 87 дугаар зүйлМонгол Улсын Үндсэн хуулийн Цэцийн тогтоолоор хууль, тогтоолын зарим зүйл, хэсэг, заалт хүчингүй болсонтой холбогдуулан хууль, тогтоолд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах эсэх асуудлыг хэлэлцэх журам
- 88 дугаар зүйлЦэцэд хүсэлт гаргах
- 89 дүгээр зүйлЦэцийн хуралдаанд оролцох итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч томилох, тайлбар гаргах
- 90 дүгээр зүйлМонгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хориг хэлэлцэх
- 91 дүгээр зүйлМонгол Улсын Ерөнхийлөгчийн үйл ажиллагааны танилцуулгыг сонсох
- 92 дугаар зүйлОнц болон дайны байдал зарлах, цуцлах тухай асуудлыг хэлэлцэх
- 93 дугаар зүйлУлсын Их Хурал тарах асуудлыг хэлэлцэх
- 94 дүгээр зүйлЭэлжит бус сонгууль товлон зарлах
- 95 дугаар зүйлНийтийн ашиг сонирхлыг хөндсөн асуудлаар гаргасан иргэдийн өргөдлийг хэлэлцэх
Арван хоёрдугаар бүлэг Албан тушаалтны бүрэн эрхийг хүлээн зөвшөөрөх, томилох, чөлөөлөх, огцруулах, эгүүлэн татах асуудлыг хэлэлцэх журам
16 зүйл- 96 дугаар зүйлМонгол Улсын Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийг хүлээн зөвшөөрөх тухай асуудлыг хэлэлцэх
- 97 дугаар зүйлМонгол Улсын Ерөнхийлөгч Улсын Их Хуралд тангараг өргөх
- 98 дугаар зүйлМонгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх, огцруулах асуудлыг хэлэлцэх
- 99 дүгээр зүйлЕрөнхий сайдыг томилох асуудлыг хэлэлцэх
- 100 дугаар зүйлЕрөнхий сайдыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх асуудлыг хэлэлцэх
- 101 дүгээр зүйлЕрөнхий сайдыг огцруулах асуудлыг хэлэлцэх
- 102 дугаар зүйлЕрөнхий сайдад тодорхой асуудлаар итгэл хүлээлгэх эсэх асуудлыг хэлэлцэх
- 103 дугаар зүйлЗасгийн газрын гишүүнийг чөлөөлөх, огцруулах, томилох талаар Улсын Их Хуралд танилцуулах журам
- 104 дүгээр зүйлЦэцийн гишүүнийг томилох асуудлыг хэлэлцэх журам
- 105 дугаар зүйлЦэцийн гишүүнийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх, эгүүлэн татах асуудлыг хэлэлцэх
- 106 дугаар зүйлУлсын дээд шүүхийн шүүгчид нэр дэвшигчийг Улсын Их Хуралд танилцуулах журам
- 107 дугаар зүйлУлсын ерөнхий прокурор, түүний орлогчийг томилох саналыг Улсын Их Хуралтай зөвшилцөх
- 108 дугаар зүйлШүүхийн ерөнхий зөвлөл, Шүүхийн сахилгын хорооны гишүүнийг томилох, чөлөөлөх, огцруулах асуудлыг хэлэлцэх журам
- 109 дүгээр зүйлГадаад улсад суух бүрэн эрхт төлөөлөгчийн газрын тэргүүнийг томилох, эгүүлэн татах саналыг Улсын Их Хуралтай зөвшилцөх
- 110 дугаар зүйлЗэвсэгт хүчний жанжин штабын даргыг томилох саналыг Улсын Их Хуралтай зөвшилцөх
- 111 дүгээр зүйлУлсын Их Хуралд ажлаа шууд хариуцан тайлагнадаг байгууллагын эрх бүхий албан тушаалтныг томилох, чөлөөлөх асуудлыг хэлэлцэх журам
Арван гуравдугаар бүлэг Улсын Их Хурлын асуулга, гишүүний асуулга, асуултын хариуг сонсох
3 зүйлАрван дөрөвдүгээр бүлэг Засгийн газар, холбогдох бусад байгууллагын тайлан, мэдээлэл, илтгэл сонсох, хэлэлцэх
4 зүйл- 115 дугаар зүйлХуулиар тусгайлан заасан тайлан, илтгэл, мэдээлэл сонсох, хэлэлцэх
- 116 дугаар зүйлБайнгын хорооны хуралдаанаар мэдээлэл сонсох
- 117 дугаар зүйлМонгол Улсыг хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэл, Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн явцын болон гүйцэтгэлийн тайлан, Улсын хөгжлийн жилийн төлөвлөгөөний гүйцэтгэлийн тайлан хэлэлцэх
- 118 дугаар зүйлУрт хугацааны бодлогын баримт бичиг болон Хөгжлийн зорилтот хөтөлбөрүүдийн хэрэгжилтийн явцын болон гүйцэтгэлийн тайлан хэлэлцэх
Арван тавдугаар бүлэг Улсын Их Хурлын хяналтын сонсгол зохион байгуулах журам
15 зүйл- 119 дүгээр зүйлУлсын Их Хурлын хяналтын сонсгол явуулах талаар хүсэлт гаргах, хүсэлтийг шийдвэрлэх
- 120 дугаар зүйлСонсгол зохион байгуулах харьяалал
- 121 дүгээр зүйлСонсголын бэлтгэл хангах
- 122 дугаар зүйлСонсгол даргалагч
- 123 дугаар зүйлСонсголд оролцогч
- 124 дүгээр зүйлСонсголд оролцогчийн эрх, үүрэг
- 125 дугаар зүйлСонсгол даргалагчийн эрх, үүрэг
- 126 дугаар зүйлСонсгол явуулах журам
- 127 дугаар зүйлСонсголыг цахимаар явуулах
- 128 дугаар зүйлСонсголын тайлан, тэмдэглэл
- 129 дүгээр зүйлНэр дэвшигчийн сонсгол
- 130 дугаар зүйлНэр дэвшигчийн сонсголын товыг тогтоох, зарлах
- 131 дүгээр зүйлНэр дэвшигчийн сонсголын бэлтгэл хангах
- 132 дугаар зүйлНэр дэвшигчийн сонсгол явуулах
- 133 дугаар зүйлНэр дэвшигчийн сонсголын тайлан гаргах
Эхний зүйлүүд
1 дүгээр зүйл. Хуулийн зорилт
2 дугаар зүйл. Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн хууль тогтоомж
2.1.Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн хууль тогтоомж нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Монгол Улсын Их Хурлын тухай хууль, Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хууль болон энэ хуулиас бүрдэнэ.
3 дугаар зүйл. Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны үндсэн зарчим
3.1.Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдаан хууль дээдлэх, нээлттэй, ил тод байх, асуудлыг хэлэлцэхэд чөлөөтэй, эрх тэгш оролцоог хангах, цөөнхийн эрхийг хүндэтгэх, хэлэлцүүлгийн горим ойлгомжтой, тодорхой байх, олонхын саналаар шийдвэр гаргах зарчимд үндэслэнэ.
3.2.Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэг /цаашид "хуралдааны дэг" гэх/-ээр тусгайлан зохицуулаагүй асуудлыг хэлэлцэх дэгийг Улсын Их Хурал өөрөө тогтооно.
3.3.Чуулганы хуралдааныг хүчин төгөлдөр мөрдөж байгаа хуралдааны дэгийн дагуу явуулна.
ХУУЛИЙН СУДАЛГАА
Хуулиас хариулт хайя.
Нөхцөл байдлаа бичээд судалгаагаа эхлүүлээрэй.
Хариулт нь хуульчийн зөвлөгөөг орлохгүй. Шийдвэр гаргахаасаа өмнө эх сурвалжийг шалгаарай.